Afgelopen zondag, 13 maart 2011, werd de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in het West-Afrikaanse land Benin gehouden. Normaal gezien zouden de verkiezingen al moeten hebben plaatsgevonden op 27 februari maar ze werden een eerste keer uitgesteld tot 6 maart. De reden hiervoor was het probleem met het nieuwe elektronische kiessysteem LEPI (Liste Electorale Permanente Informatisé). Echter op vrijdag 4 maart, minder dan 48 uur voor de stemming, werd beslist om de verkiezingen nogmaals uit te stellen omdat een groot aantal mensen nog steeds niet in het nieuwe systeem geregistreerd waren. Die week waren er op verschillende plaatsen rijen wachtende mensen te zien in de hoop zich alsnog te kunnen inschrijven. Een week later waren niet alle problemen met LEPI opgelost maar de verkiezingen gingen wel door.
Presidentskandidaten:
Er waren 14 presidentskandidaten, maar voor de stemming stond het vast dat de strijd zou gaan tussen volgende drie kandidaten:
- de huidige president Boni Yayi, een eerste keer verkozen in 2006, uit het noorden van Benin
- de kandidaat van een verzameling oppositiepartijen l’Union fait la Nation (UN): Adrien Houngbédji en afkomstig uit het zuiden van Benin
- Abdoulaye Bio Tchané (ABT) die, net zoals Boni Yayi, van beroep bankier is en uit het noorden van Benin komt.
De aanloop naar verkiezingen wordt in Benin totaal anders beleefd dan in België. Een grote massa aanhangers verplaatst zich al zingend en joelend door de straten; vaak in grote camions, maar ook in colonnes auto’s of brommers. Onder begeleiding van luide muziek delen ze flyers en soms ook geld uit. Overal hangen er posters. Campagne in Benin, één groot feest.
Internationale waarnemers
De vereniging van Europese Parlementsleden voor Afrika (AWEPA) kwam met een delegatie van internationale waarnemers naar Benin. In het weekend van 6 maart konden zij echter niet observeren. Een nieuwe kleinere delegatie kwam een week later opnieuw naar Benin onder leiding van senatrice Sabine de Bethune. Voor de begeleiding van deze parlementsleden werden vrijwilligers gezocht. Zo kwam het dat ik samen met een lokale collega Lazare en senator Bart Tommelein op observatiemissie ben gegaan in het departement Atlantique, de meest bevolkte regio van Benin.
De stembureaus waren gepland om open te zijn tussen 7 uur en 16 uur. Toen wij om kwart voor zeven aan het eerste stembureau aankwamen, waren er wel mensen, maar het materiaal om te stemmen was nog niet aanwezig. Om zeven uur arriveerde het (nieuwe) materiaal dat wel nog eerst verdeeld moest worden over tien stembureaus. De meeste bureaus die wij observeerden gingen open tussen acht en negen uur en een aantal pas om tien uur. Wel bleven ze die dag, zoals voorgeschreven, gedurende negen uur open.
Het bezoek aan de stembureaus in de stad Ouidah en de dorpen langs de kust was zeer interessant. Aan de hand van een checklist werd nagegaan of de voorschriften gevolgd werden, het stemgeheim gewaarborgd bleef en er geen sprake was van beïnvloeding van het stemgedrag. Enkele foto’s geven een beeld van het verloop van de stemming.
Foto’s van links naar rechts:
- Bart Tommelein kijkt toe tijdens de stemming / vrouw vult verkiezingsformulier in / stembureau
- stembureau / verkiezingshokje aan de rand van de oceaan / vrouw brengt stem uit
Op het einde van de dag woonden we ook twee tellingen bij in een dorpje aan de kust. Deze kiesbureaus sloten pas om kwart voor zeven en de telling werd zowat door het ganse dorp bijgewoond tot een tijd na zonsondergang. Het was het einde van een lange en boeiende dag.
(foto’s: telling van de stemmen in een dorp)
De waarnemers van AWEPA hebben hun bevindingen neergeschreven in volgend persbericht :
Communiqué à l’attention de la presse – 14/03/2011
Mission d’observation – Election présidentielle du Bénin
L’AWEPA (Association des Parlementaires européens partenaires de l’Afrique) a organisé une mission d’observation de l’élection présidentielle du Benin en partenariat avec les Parlements de la République du Congo (RC), de la République démocratique du Congo (RDC) et du Royaume de Belgique. Il s’agit d’une mission constituée de parlementaires chargés d’une observation à court terme visant à apprécier le déroulement du scrutin du 13 mars 2011.
Cette mission d’observation a été conduite par Madame Sabine de Bethune, Sénatrice et Présidente de la section AWEPA-Belgique. Trois autres parlementaires belges ont participé à ladite mission : M. Serge de Patoul (Parlement de la Région de Bruxelles-Capitale), M. Bart Tommelein (Sénat de Belgique) et M. Jan Verfaillie (Parlement flamand). Deux parlementaires d’Afrique centrale y ont également participé: M. Denis Kambayi Cimbumbu (Assemblée nationale de la RDC) et Dr. Séraphin Onsuene (Assemblée nationale de la RC).
Les observateurs ont eu l’occasion de visiter 275 bureaux électoraux dans 7 Départements (Atlantique, Atacora, Borgou, Littoral, Mono-Couffo, Oueme et Zou).
Les observateurs de l’AWEPA ont constaté que le déroulement des opérations de vote et de dépouillement se sont passées dans le calme, la transparence et le respect des règles démocratiques. Les observateurs ont constaté une participation élevée de la population.
Quelques écarts d’ordre logistique et pratique ont été remarqués, tel un retard généralisé à l’ouverture des bureaux ou quelques matériels manquants. En outre, à certains endroits, les directives de la CENA (Commission Electorale Nationale Autonome), relatives au vote des citoyens non-enrôlés, ne semblent pas avoir été communiquées formellement.
La mission d’observation de l’AWEPA suggère l’amélioration des aspects logistiques et matériels, une formation adéquate des membres de bureaux de vote et de leurs remplaçants ainsi que la promotion de la participation des femmes dans les bureaux électoraux dans la perspective des prochaines élections.
La mission d’observation de l’AWEPA conseille que la LEPI (Liste électorale permanente informatisée) puisse être perfectionnée afin de prendre en compte tous les béninois en droit de voter.
Sur base des observations et recommandations précédentes, les membres de la mission d’observation de l’élection présidentielle du Bénin sont en mesure de déclarer que le scrutin s’est passé dans de bonnes conditions, qu’il était libre, transparent et démocratique.
.jpg){kind=avatar}
