Wat geen vals alarm was, was de grijs-zwarte hemel vorige vrijdagochtend (ik dacht eerst dat ik mijn wekker een uur te vroeg had gezet en Rwanda nog volop aan het ontwaken was). Wie denkt dat in Afrika altijd de zon schijnt, had toen hier moeten zijn: de regen viel van 8u tot 14u bijna onophoudelijk met bakken uit de hemel.

Als je achter je bureau zit, doet het er eigenlijk niet echt toe of het regent of niet, maar die dag zat ik niet achter mijn bureau. We hadden namelijk een bezoek op het terrein gepland… Met een maximale snelheid van 20 km per uur en af en toe een uitglijder naar links of rechts, zochten de wielen van de 4×4 zich een weg doorheen de modder. Ik dacht dat de wegen zo goed als verlaten zouden zijn, maar dat was duidelijk zonder de Rwandezen gerekend: regen of niet, het leven speelt zich hier voor het overgrote deel buitenshuis af.

Deze week krijgen alle vrijwilligers in Rwanda ‘bezoek’ van enkele medewerkers uit Brussel die het vrijwilligersprogramma komen evalueren. Voor Coryse – die in hetzelfde project als mij tewerk gesteld is – en mij komt deze evaluatie (te) vroeg: veel kunnen we immers nog niet zeggen m.b.t. onze geleverde prestaties. Nochtans is er voor elk van ons een gesprek van een uur voorzien. Help! Hoe zal ik dit uur volkrijgen??? Gelukkig is er het blog, waarop ik mijn belevenissen kan neerpennen en dat ik vandaag niet enkel beschouw als ‘het posten van mijn eerste artikel’, maar ook als ‘de ideale voorbereiding voor mijn gesprek morgen’. Hier gaan we dan

Rwanda bestaat uit vier provincies (noord, oost, zuid, west) en de hoofdstad Kigali en elke provincie bestaat op haar beurt uit meerdere districten. PEPAPS is werkzaam in drie districten in de zuidelijke provincie – tegen de Burundese grens – waar in totaal zo’n 200.000 mensen wonen. Het doel van PEPAPS is de watervoorziening en hygiënische omstandigheden van de plaatselijke bevolking te verbeteren.
Het project bestaat al sinds begin 2007 wat betekent dat de voorstudies door een extern onderzoeksbureau achter de rug zijn en dat het hele gebied reeds grotendeels in kaart gebracht is. Momenteel is dit onderzoeksbureau nog volop bezig om de kaart zo gedetailleerd mogelijk te vervolledigen: iedere school, centre de santé, kerk of andere ontmoetingsplaats heeft immers water en toiletten nodig en is dus belangrijk in het geheel van het project. De eigenlijke werken (nieuwe pijpleidingen aanleggen, oude repareren…) zijn dan weer voorzien voor over een aantal maanden.

Mijn taak in het geheel is ‘sensibilisering’. Samen met mijn Rwandese collega Marie-Claudine zullen we de bevolking in de drie districten proberen bewust maken van het belang van drinkbaar water en een goede hygiëne. De afgelopen weken hebben we hiertoe al heel wat literatuur doorgenomen. Ook woonden we een deel vergaderingen bij waarin alle mogelijke betrokkenen met een verantwoordelijkheidsfunctie hun noden en behoeften duidelijk maakten. Soms verliepen die in het Kinyarwanda waardoor ik tegen mijn slaap moest vechten, soms waren ze heel verhelderend. Maar het was vooral interessant om reeds diegenen te ontmoeten waarmee we in de toekomst mee zullen moeten samenwerken.

Om af te sluiten, nog een Rwanda-weetje: iedere woensdag is het in het district waar ik woon (Huye, het vroegere Butare) gacaca. Dat zijn de volksrechtbanken n.a.v. de genocide in 1994. De gevolgen voor ons zijn dat alles tot woensdag 15u potdicht is en de straten zo goed als leeg zijn. De meeste Rwandezen werken dan ook niet: sommigen omdat ze moeten gaan getuigen, anderen omdat ze dit als een wekelijkse verlofdag beschouwen. Het is in ieder geval iets waarmee tijdens elke planning rekening moet gehouden worden: ieder district heeft zijn eigen gacaca-dag en dan valt het openbare leven even compleet stil…