‘Programa de Centros de Servicios Empresariales no Financieros en el corredor Económico Ayacucho – Apurímac – Huancavelica ’ is voor ontwikkelingsprojecten in Peru geen overdreven lange naam. De lading wordt er dan ook graag door de titel gedekt. In de praktijk wordt kortweg ‘Centros de Servicios’ of nog korter weg ‘CSE’ gebruikt. Voor zij die geen Spaans begrijpen – zoals ikzelf enkele jaren terug – luidt de vertaling: ‘Programma van niet-financiële bedrijfsdienstencentra in de economische zone Ayacucho, Huancavelica en Apurímac’. Deze zone is overigens de verzameling van de drie armste departementen van een land waar nog erg grote economische ongelijkheid bestaat tussen de verschillende deelgebieden en het programma heeft dan ook als doel kleine producenten uit de regio kansen te geven op economische ontwikkeling.

CSE is groot. CSE is uitgebreid. Hierdoor is het moeilijk om een volledig beeld te schetsen van wat het nu allemaal exact inhoudt. In dit artikel zal ik een basisbeschrijving geven. De bedoeling is deze in de toekomst te laten volgen door uitgebreidere artikels die zich telkens toespitsen op één programmaonderdeel.

Er is gekozen voor samenwerking in de vorm van steun aan organisaties van lokale kleinschalige producenten. Bij de selectie van begunstigden werd rekening gehouden met de toekomstperspectieven van de verschillende productgroepen waarin de heren en dames actief zijn, evenals de wil van de coöperatieven, kleine bedrijven en consortia om met een eigen financiële inspanning hun economische toestand te versterken. Concreet werken we met organisaties die aardappelen, alpacawol, avocado´s, ceramiek, kiwicha/quinoa (twee vergelijkbare lokale gewassen met hoge voedingswaarde), tara (een boom waarvan de vruchten gebruikt worden voor industriële doeleinden), textiel en zuivel produceren.

CSE werkt op twee fronten: dat van de ‘cadenas productivas’ en van de ‘Oficinas de Desarrollo Económico Local.’

De logica van de ‘cadenas productivas’ of ‘cadenas de valor’ is dat de volledige ‘product- of waardeketen’ onder de loep wordt genomen en dat de knelpunten worden geïdentificeerd en aangepakt. Dat gaat dan van het verbeteren van productie, over relaties met tussenhandelaars en verwerkende industrie tot de wensen van de uiteindelijke klant.

De ‘Oficinas de Desarrollo Económico Local’ (ODEL’s), wat voor zoveel staat als ‘Bureaus voor Lokale Economische Ontwikkeling’, zijn kleine organisaties die in de gemeentestructuren worden geïntegreerd. Zij geven raad en capacitaties aan lokale actoren – voornamelijk producenten en hun organisaties – en verbeteren de relaties van deze actoren met de lokale overheidsinstellingen. De integratie van ODEL’s in gemeenten beoogt een duurzaam effect waarmee hun eigen werking en die van de cadenas verankerd wordt in de bestaande structuren. Gemeenten blijven immers bestaan. Gemeentebesturen veranderen echter. Dit is één van de onderwerpen die aan bod zullen komen tijdens één van de uitgebreidere artikels. In ieder geval is het duurzame karakter van de gecreëerde positieve effecten verzekeren een belangrijke uitdaging. Het doel is immers het blijvend verbeteren van de levensomstandigheden van kleine producenten en niet deze mensen enkele jaren bezigheidstherapie bezorgen.

Tijdens de eerste jaren lag de focus van het programma voornamelijk bij het verbeteren van de productie. Je kan nu éénmaal geen productketen versterken zonder deftig product of een waardeketen zonder waarde. Ondertussen wordt voor alle ‘cadenas’ verondersteld dat de productie voldoende op peil is en verschuift de focus meer en meer naar de versterking van de organisaties en de relaties met de markt. Bedrijfjes, coöperatieven en consortia worden geformaliseerd, merken gedopeneerd, nieuwe markten aangeboord, velden gecertificeerd in organische productie en/of eerlijke handel, etc. CSE zorgt hierbij voor advies zoals het onderzoeken welke certificaten nuttig zijn voor welke productgroepen en de organisaties begeleiden bij het behalen van die certificaten. Ook op vlak van puur technische productieverbetering en andere voormalige actieterreinen blijven we ons inzetten wánt wanneer we in 2012 vertrekken moeten de organisaties optimaal werken.