Waar staan we en waarheen gaan we? Dat waren de kernvragen van een boeiend seminarie vol lange ‘monoloog-discussies’, (her)nieuw(d)e engagementen, én een miraculeuze genezing. Met de organisatie van de oriëntatie-vierdaagse werd eind mei een eerste grote mijlpaal van het project PAZS-Comè een feit. De tweede mijlpaal volgde al enkele weken later.

Tijdens de workshop met alle betrokkenen van de ‘Zone Sanitaire van Comé’ werden eerst vele concepten en theorieën uit de doeken gedaan. Eenmaal alle neuzen in dezelfde richting stonden, werd een soort ‘base-line’-studie voorgesteld: een endogene analyse van het wel en wee van de huidige toestand van de Zone Sanitaire.

De diagnose bleek ernstig: open breekbreuk aan de interne communicatie, ontwrichte schouder van logistiek en onderhoud, gescheurde kruisbanden van het informatiebeheer, dubbele maagzweer ter hoogte van het personeelsbeheer, gescheurde milt in het medicatiebeheer, psychologisch trauma van onthaal, en een hersenletsel in de organisatiestructuur. Het was een pijnlijke auto-diagnose, die de Zone Sanitaire nog net niet naar palliatieve zorgen verwees.

Wonder boven wonder bleek de patiënt een kwartiertje later kerngezond na de analyse door het Ministerie van Volksgezondheid. Die had na een grondig onderzoek geconstateerd dat de patiënt nog steeds een hoofd, twee armen en twee benen had, tien vingers en ook tien tenen. Geen vuiltje aan de lucht. Die vaststelling werd gevolgd door een nog positievere noot: de zone van Comé bleek tweede geëindigd in een hardloopwedstrijd tussen de verschillende Zones Sanitaires van Bénin: Olympisch zilver en 18 op 20. Het bleek niets meer dan een valse noot, geslagen op een snaar van nietszeggende indicatoren (“het aantal vergaderingen per jaar”) en statistische leegheid in puntjes en percenten. (Ik vraag me bovendien af hoe schrijnend de situatie is in de andere zones.)

Tijdens de workshop zag het ministerie gelukkig ook de ernst van de situatie in. De pijnlijke opsomming van allerlei problemen, structurele tekortkomingen en aarzelende bekentenissen van quasi-schandalige toestanden was alleszins een noodzakelijke stap om een nieuwe start te kunnen nemen. Het vervolg werd des te interessanter. Na vier dagen workshop ontstond er een positieve dynamiek, werden er plannen gesmeed en gepassioneerd gediscussieerd over hoe het beter en anders kan. Het valt af te wachten of de drie jaar BTC-revalidatie voldoende zullen zijn.

Plaats van het gebeuren was niet toevallig het ‘Centre Songhai’ (www.songhai.org), een oase van rust in het hectische Porto Novo. Het centrum voor vorming, productie en ontwikkeling van duurzame landbouw wil door een rationeel gebruik van lokale bronnen en door de combinatie van moderne en traditionele methodes de levensstandaard opkrikken en sociale en economische ontwikkeling stimuleren. Het bewijst dat het anders en véél beter kan, en is doorspekt met ingenieuze werkwijzen, boordevol visie, creativiteit en innovatie. Het drijft op de autonome Afrikaanse kracht en combineert visteelt, duurzame landbouw, biogasproductie met verwerkende industrie. In tijden van wereldwijde voedselcrisis is deze zwarte parel een hoopvol alternatief. Hopelijk kan de workshop ter plekke de deelnemers evenzeer inspireren tot de start van een melodieuze genezing zonder valse noten.

Of die genezing er komt, zal pas duidelijk worden na enkele jaren, maar de behandeling ging alleszins van start: op 23 juni werd het project PAZS-Comè officieel gelanceerd door de Minister van Gezondheid. Hoog bezoek en iedereen paraat. De gehaaste voorbereiding van het gehele evenement kende veel misverstanden en werd op het laatste moment nog enkele dagen uitgesteld tot na het einde van de CENSAD (www.cen-sad.org), een belangrijke topontmoeting van Afrikaanse staatshoofden die de pers hier dag en nacht in de ban hield (maar geen woord hierover in België?!). Uiteindelijk landde alles – zoals altijd – mooi op zijn pootjes en tekende iedereen present aan het stadhuis. De minister liet uiteraard even op zich wachten, de opgetrommelde nationale pers permitteerde zich ook een academisch kwartiertje maar het werd een succesvol evenement met saaie maar belangrijke speeches afgewisseld met geestige muzikale folkloristische tussendoortjes. Echter wel met een vals slotakkoord: na de ceremonie stoof de colonne belangrijke personen haastig terug richting Cotonou en kon er geen tijd gemaakt worden om het ziekenhuis of het gezondheidscentrum aan de overkant van de straat te bezoeken.

Niettemin lijkt het belangrijkste objectief van de hele ceremonie bereikt: de ‘toe-eigening’ (‘appropiation’) van het project een boost te geven. In het ziekenhuis lopen alleszins al wat meer enthousiaste collega’s te discussiëren over mogelijke verbeteringen en oplossingen voor de vele problemen. Hopelijk kunnen we deze positieve dynamiek ook op langere termijn bevestigen en verder uitbereiden naar nog meer mensen.

À la prochaine!

Piet

Telnr: 00229/973 40712
Postadres:
CTB – Coopération Technique Belge
Représentation Bénin
Piet Wostyn
Lot A1, Quartier ‘Les Cocotiers’
02 B.P 8118 Cotonou
BENIN